Skip to main content

Rhaglen gyffrous o waith i ddechrau yn Amgueddfa Sir Gâr

Mae CofGâr, gwasanaeth amgueddfeydd a chelfyddydau Cyngor Sir Gâr, yn falch iawn o gyhoeddi y bydd cam cyntaf rhaglen gyffrous o waith i Amgueddfa Sir Gâr yn dechrau ar 19 Ionawr 2026.

 

Mae'r prosiect i ailddatblygu tair oriel ar lawr gwaelod yr Amgueddfa wedi'i ariannu gan gynllun Blaenoriaethau ar gyfer Diwylliant Cyllid Grant Cyfalaf Llywodraeth Cymru, a thrwy hynny dyfarnwyd dros £196,000 i CofGâr.

 

Bydd y cyllid yn cefnogi trawsnewidiad mawr o'r tair oriel yn fannau arddangos newydd bywiog, gan greu cyfleusterau gwell i ymwelwyr. Mae'r rhaglen waith lawn i fod i gael ei chwblhau erbyn Pasg 2026.

 

Bydd y prosiect yn arwain at fannau oriel mwy hygyrch a chynhwysol, gan arddangos ystod eang o gasgliadau ochr yn ochr ag arddangosfeydd deniadol a rhyngweithiol a gynlluniwyd i wella profiad yr ymwelydd.

Manylion Pwysig

Beth Sy'n Digwydd?

Mae tair oriel ar y llawr gwaelod yn Amgueddfa Sir Gâr yn cael eu hailddatblygu.

  • Prif Neuadd
  • Ystafell Fwyta'r Esgob
  • Oriel Darganfod

 

Pryd Mae'n Digwydd?

19 Ionawr - 27 Mawrth 2026.

 

Sylwch y bydd angen i Amgueddfa Sir Gâr gau i'r cyhoedd am gyfnod byr ddechrau mis Chwefror tra bod gwaith hanfodol yn digwydd.

 

Pam Mae'n Bwysig?
Chi sy'n gyfrifol am y newidiadau hyn. Rydym wedi gwrando ar eich adborth ac yn gwneud yr orielau a'r arddangosfeydd yn fwy hygyrch, pleserus, a chyfeillgar i deuluoedd.

 

Bydd y prosiect yn golygu:

  • Mwy o wrthrychau, mwy o straeon, a mwy i'w archwilio.
  • Cyfleoedd dysgu gwell i ysgolion a grwpiau addysg, gan gefnogi Cwricwlwm Cymru.
  • Mannau mwy croesawgar i gymunedau eu llogi ar gyfer digwyddiadau, cyfarfodydd a gweithgareddau.
  • Arddangosfeydd sy'n adlewyrchu ystod ehangach o leisiau a straeon sy'n bwysig heddiw.
  • Mynediad gwell at gasgliadau, gyda gofal a diogelwch gwell y tu ôl i'r llenni.

Beth Sy'n Digwydd?

Bydd y prosiect yn dod â bywyd newydd i dair lle ar y llawr gwaelod: y Prif Neuadd, yr Oriel Darganfod, ac Ystafell Fwyta'r Esgob.

 

Prif Neuadd

Ar hyn o bryd, mae'r Prif Neuadd wedi'i chyflwyno mewn arddull debyg i sut yr oedd yn edrych pan oedd Esgobion Tyddewi yn byw yma.

 

Byddwn yn trawsnewid y lle i archwilio mwy o hanes Hen Balas yr Esgob, gyda ffocws ar thema coffáu.

 

Trwy henebion, arferion claddu, portreadau, a cherrig cerfiedig, bydd yr oriel yn annog ymwelwyr i fyfyrio ar sut y mae pobl wedi cael eu cofio dros amser - pwy sydd wedi cael ei gofio, a sut mae gwerthoedd newidiol yn llunio cof.

 

Bydd arddangosfeydd sy'n addas i deuluoedd yn cynnig dechrau trawiadol a meddylgar i'ch taith trwy stori Sir Gâr.

 

A wide and wood-panelled room with a wooden parquet floor. A broad, carpeted staircase in the centre, with a stone frieze on the left nearside wall.

 

Oriel Darganfod

Ar un adeg yn gartref i arddangosfeydd daeareg ac archaeoleg, bydd yr Oriel Darganfod yn dod yn "amgueddfa o fewn amgueddfa" go iawn, gan arddangos gwrthrychau o bob cwr o hanes Sir Gâr.

 

Bydd arddangosfeydd sy'n newid yn rheolaidd yn archwilio themâu fel cynaliadwyedd, bioamrywiaeth, archaeoleg, a chysylltiadau byd-eang y sir.

 

Bydd gweithgareddau ymarferol, seddi cyfforddus, a chyfleoedd i rannu eich barn yn annog ymwelwyr i dreulio amser yma a helpu i lunio arddangosfeydd yn y dyfodol.

 

 

Large room with windows along the right wall and the rear. Empty chairs laid out for a musical performance.

 

Ystafell Fwyta'r Esgob

Roedd Ystafell Fwyta'r Esgob wedi'i rhannu'n dair lle arddangos llai o'r blaen. Bydd yr ystafell hon, sydd wedi'i hadfer yn hyfryd, yn ailagor gydag arddangosfa newydd sbon: Creu, Comisiynu, Casglu.

 

Bydd yr arddangosfa'n archwilio pam mae pobl yn gwneud celf, pam mae celf yn cael ei chomisiynu, a sut mae casgliad celf yr Amgueddfa wedi tyfu dros bron i 200 mlynedd.

 

Bydd yn dathlu creadigrwydd lleol, yn tynnu sylw at artistiaid sydd wedi'u hanwybyddu, ac yn myfyrio ar sut mae syniadau am yr hyn sy'n werth ei gasglu wedi newid dros amser - tra hefyd yn cydnabod rôl hanesyddol yr ystafell o fewn y Palas.

 

 

Wide open room with sunlight streaming through two windows on the left wall. A fireplace is at the rear of the room and an open door near a ladder are on the right.

Pryd Mae'n Digwydd?

Byddwch yn ymwybodol y gall yr amserlen isod newid a dylid ei darllen fel arwydd yn unig.

 

17 - 18 Rhagfyr 2025

Caiff blociau pren o'r lloriau parquet hanesyddol yn Llyfrgell yr Esgob ac yng Nghoridor y Lifft eu tynnu i'w hadfer.

 

19 Ionawr - 1 Chwefror 2026

Bydd gwaith paratoi yn digwydd cyn dychwelyd y blociau pren wedi'u hadnewyddu.

 

2 - 13 Chwefror 2026

Bydd yr Amgueddfa ar gau i'r cyhoedd am ran o'r cyfnod hwn tra bod gwaith lloriau hanfodol yn cael ei gwblhau yn y Brif Neuadd, Llyfrgell yr Esgob, a Choridor y Lifft.

 

14 - 22 Chwefror 2026 (Hanner Tymor)

Bydd yr Amgueddfa'n ailagor i'r cyhoedd fel arfer ar gyfer hanner tymor.

 

23 Chwefror - 27 Mawrth 2026

Bydd arddangosfeydd ac arddangosfeydd newydd yn cael eu gosod yn y Brif Neuadd, Ystafell Fwyta'r Esgob, ac Oriel Darganfod.

Pam Mae'n Bwysig?

Dywedoch chi, fe wnaethon ni

Mae'r newidiadau cyffrous hyn wedi'u llunio gan eich adborth. Rydym wedi gwrando ar eich awgrymiadau, wedi darllen eich sylwadau yn y llyfr ymwelwyr ac ar-lein, ac wedi adolygu ymatebion i arolygon. Gyda'i gilydd, maent wedi ein helpu i ddylunio orielau a fydd yn fwy croesawgar, hygyrch, a phleserus i bawb.

 

Amgueddfa fwy croesawgar a hygyrch

Bydd yr orielau a ail-arddangosir yn haws i symud o gwmpas ac yn fwy cyfforddus i dreulio amser ynddynt. Bydd cynlluniau, goleuadau, seddi a dehongliad cliriach gwell yn helpu ymwelwyr i archwilio ar eu cyflymder eu hunain.

 

Mwy o straeon, a mwy o leisiau

Bydd yr arddangosfeydd newydd yn rhannu ystod ehangach o straeon o orffennol a phresennol Sir Gâr. Ochr yn ochr â gwrthrychau adnabyddus, byddwch yn darganfod pobl sydd wedi'u hanwybyddu, profiadau bob dydd, a chysylltiadau â'r byd ehangach.

 

Dehongliad cliriach a mwy deniadol

Bydd testun, graffeg ac arddangosfeydd newydd yn ei gwneud hi'n haws deall yr hyn rydych chi'n ei weld a pham ei fod yn bwysig. Bydd yr orielau'n gofyn cwestiynau meddylgar, yn annog myfyrio, ac yn cefnogi sgwrs - tra'n parhau i fod yn gyfeillgar i deuluoedd ac yn hawdd i'w dilyn.

 

Mannau sy'n gwahodd chwilfrydedd a darganfyddiad

Bydd yr Oriel Darganfod yn cynnig arddangosfeydd sy'n newid yn rheolaidd o gasgliadau storio'r Amgueddfa. Bydd gweithgareddau, seddi, a mannau tawelach yn eich annog i edrych yn ofalus, cymryd rhan, a rhannu syniadau ar gyfer yr hyn y dylid ei archwilio nesaf.

 

Profiad gwell i deuluoedd a dysgwyr

Bydd crynodebau sy'n addas i blant, elfennau rhyngweithiol, ac ardaloedd gweithgareddau yn helpu ymwelwyr iau i ymgysylltu â'r orielau. Bydd ysgolion, teuluoedd, a dysgwyr gydol oes yn dod o hyd i fannau wedi'u cynllunio ar gyfer archwilio, creadigrwydd, a thrafodaeth.

 

Gofal gwell am y casgliadau

Y tu ôl i'r llenni, bydd goleuadau gwell, rheolyddion amgylcheddol a chasys arddangos yn helpu i amddiffyn casgliadau'r Amgueddfa. Mae hyn yn sicrhau y gellir mwynhau'r gwrthrychau'n ddiogel heddiw a'u cadw ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol.

 

Amgueddfa sy'n parhau i newid a thyfu

Mae'r orielau hyn wedi'u cynllunio i fod yn hyblyg. Gellir diweddaru ac adnewyddu arddangosfeydd dros amser, gan ganiatáu inni ymateb i ymchwil newydd, adborth ymwelwyr, a syniadau sy'n esblygu ynghylch pa straeon y dylid eu hadrodd.